2-6 yaş çocuklarda sosyal ve duygusal gelişim

Önemli Noktalar

Bu yazımızda 2-6 yaş çocukların sosyal ve duygusal gelişiminden aylar bazında bahsedeceğiz. Bu dönemler tohumları ektiğiniz ve çocuğunuzun kişiliğinin oluştuğu dönem olması itibariyle çok önemli. Bir süre sonra kavgalar, kıskançlıklar, inat etmeler, ağlamalar, kızgınlıklar, öfkeyi kontrol edememe gibi farklı davranışlar aslında bugünlerdeki bazı davranışlarınız ya da öğretilerinizle şekillenecek. Gelin bu dönemde çocuklarınızın sosyal ve duygusal gelişimlerine nasıl fayda sağlayabileceğinizi anlamak için öncelikle önümüzdeki dönemlerde çocuklarınızın sosyal ve duygusal alanda hangi basamaklardan geçeceğini bir gözden geçirelim. Bu dönemleri bilmeyi, beklentilerimizi ve kendi davranışlarımızı şekillendirebilmek adına her zaman çok önemsiyoruz. Dönemlere ait özellikleri, bireyin 0-72 aylar arasındaki kişisel, sosyal ve duygusal gelişim basamakları doğrultusunda Atatürk Üniversitesi Çocuk Gelişim Bölümü kitapçıklarından aktarıyoruz: 24-36 ay İçinde bulunduğunuz bu dönem özsaygının gelişmesinde önemli bir evredir. Çocuklar bu dönemde kendi kimliğinin farkında olmaya başlarlar. Kendi eşyalarını koruma duyguları gelişir. Cinsiyetlerini bilirler. Evcilik oynamaya başlarlar. Artık arkadaşlık kurmaya başlar, birlikte oyun oynamaya istekli olurlar. Bu dönemin sonunda karşı tarafla iletişimleri gelişir. Örneğin biriyle konuştuklarında konuşma sırasının olabileceği gibi durumları öğrenmeye başlarlar. 36-48 ay Bu dönemde çocuğun dilsel, fiziksel, sosyal becerileri hızla geliştiği için onlara destek verilmeli, takdir edilmelidir. Bu dönemde daha da kendine güvenme isteği oluşacaktır. Eğer onların yeteneğini gösterecek davranışlar yapmasında kısıtlamalar olursa, kızgınlık duyguları ortaya çıkacaktır. Üç yaş civarında çocuklar diğer çocuklarla işbirliği veya hayal gücüne dayanarak oyun oynarlar. Aynı zamanda diğer insanlarla iletişim, ilişki gibi konularda farkındalıkları artar. 48-60 ay Bu dönemde de kendilerine güveni daha da artan çocuklar, daha fazla sosyal olurlar. Kendi arkadaş çevrelerini de sevmeye başlarlar. Çocuklar 4 ya da 5 yaşına geldiklerinde çevrelerindeki kişilerin üzüntü, yaralanması gibi çeşitli olaylara daha duyarlı olurlar. Fakat bu durumun tam tersinin görülmesi de söz konusu olabilir. Giyinip süslenmeye ilgi duyarlar. 60-72 ay Tombala, bulmaca gibi basit masa oyunlarını veya zihinsel oyunları oynarlar. Arkadaşlarıyla birlikte iş birliği gerektiren oyunları severler. Yarışmalı oyunlardan hoşlanırlar. Peki bu dönemlerde çocuklarınız için neler yapabilirsiniz? Rol model olma Model olma, Kidokit yazılarımızda defalarca okuyacağınız sözlerden. 0-6 yaş, özellikle de 0-3 yaş, çocukların somut öğrenme dönemleri olduğundan, bu dönemlerde çocuklara bir şey öğretmek istediğinizde soyut anlatımlar yerine, yapılmasını istediğiniz şeyi onlara somut olarak göstermeniz çok daha yararlıdır. Çocuklar taklit yoluyla öğrendiklerinden onlara bir şey öğretmek istiyorsak bunun en güzel yolu öğretmek istediğiniz şeyleri öncelikle sizin yapmanızdır. Hele bunlar belli davranış biçimlerini içeriyorsa çocuklarınızın yapmalarını istediğiniz şeyleri mutlaka öncelikle sizlerin uygulaması çok önemlidir. Onaylama, pekiştirme ve geri bildirme Çocuklara sosyal becerileri kazandırmada yapılan doğru davranışların pekiştirilmesi ve yanlış olan davranışlara geri bildirim verilmesi önemlidir. Ancak gerek olumlu gerekse olumsuz geri bildirimlerin davranışın hemen arkasından verilmesi büyük önem taşır. Nitekim bu yaşlarda çocukların aradan zaman geçtikten sonraki geri bildirimlerde ilişkilendirme yapmaları çok zordur. Rol oynama ve drama yoluyla mesaj verme Bazen başkalarının yaptığı şeyleri aktararak anlatmak ve bu davranışlardan ders çıkarmak güzel bir öğretim yöntemi olabilir. Başkalarını örnek göstermek ya da yapılan bir davranışın sonuçlarını rol yaparak aktarmaya çalışmak belli durumlarda direk bir öğretiden çok daha etkin olabilmektedir. Masal ve hikayelerle örnekleme Birçok kitap belli davranışları öğretmek ve bazı özellikleri kazandırmak açısından çok zengin öğretiler ve örnekler içermektedir. Kidokit uygulamamızda çocukların yaşlarına göre kitap önerileri sunulmakta, kitaplardaki genel öğretiler özet bölümlerinde sunulmaktadır. Umarız çocuğunuz olabildiğince sosyal, dost canlısı, duygusal yönden de kendisiyle barışık ve güçlü bir kişi olarak büyür. Şunu hatırlamakta fayda var. hepimiz bazı genetik kodlamalarla dünyaya geliyoruz. Amacınızın çocuğunuzun kişiliğine saygı gösterip onu tanıyarak ona mümkün olan en iyi desteği vermek olması çok önemlidir. Sizin sevgi ve desteğiniz mutlaka meyvelerini verecektir.

Yazan ve Derleyen:

Funda Güngör Akpınar, Montessori Eğitmeni, Association Montessori Internationale Özel Mutlu Panda Montessori Anaokulu Kurucusu

Çocuk Gelişim Uzmanınız Kidokit

İlginizi çekebilecek diğer İçerikler

Etkili soru sormanın 6 yolu

Önemli Noktalar Birçok eğitimci etkili soru sormanın öğrencilerde eleştirel düşünme, kendi düşüncesi ve davranışı üzerine düşünme gibi becerileri desteklediğini ileri sürer. Weimer Etkili soru sormak

Gözlem yapmak

Önemli Noktalar Bakmakla, izlemek, izlemekle gözlemlemek arasında fark vardır. Gözlemleyen yetişkin çocuğun davranışlarına, beden diliyle ne ifade ettiğine odaklanır. Kendi iç dünyasını ve bunun dışa

Çocuğumun özgüvenini nasıl geliştiririm?

Epeyce bir haftadır yazılarımızda çocuklara belli değerleri kazandırma üzerine konulara odaklanıyoruz. Çocukları hızla değişen yeni çağda başarıya götürecek özellikler bu değerlere sahip olmaları diye düşünüyoruz.

Çocukluk döneminde uyku problemleri

Gelişme çağındaki çocukların fiziksel ve psikolojik sağlıkları için kaliteli ve yeterli bir uyku uyumaları çok önemlidir. Uyku problemleri, çocukların sosyal ve duygusal gelişimini, okul başarısını

3 aşamalı dil çalışması

Önemli Noktalar Çocuklarınızın dil gelişimine destek olmak istiyorsanız onlarla bol bol konuşun. Cümlelerinizi başta sadece özne-yüklem olarak kurun. Çocuğunuz dil gelişiminde mesafe aldıkça cümleleri biraz

Renk dominosu oyunu

Renk dominosu oyunu için baskı odamızdan faydalanabilirsiniz. https://www.youtube.com/watch?v=2x4kMvM1DAk

16. Hafta Hamilelik

BU HAFTA SİZDE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER Bu haftalardan itibaren yüzünüzde ve vücudunuzun güneşe maruz kalan bölgelerinde lekelenmeler oluşmaya başlayabilir. Kanda artan östrojen hormonunun cilt rengini sağlayan

İlk emzirme ve kolostrum

Anne sütü bebeğiniz için sağlayabileceğiniz en faydalı ve ekonomik besin kaynağıdır. Bebeğiniz doğumdan sonra yanınıza getirildiğinde hemen emzirmeye başlamanız önerilir. İlk kez anne olduysanız ve

Çocuklar neden öfke nöbetleri geçirir?

Önemli Noktalar Öfke nöbeti, duygusal bağlamda yaz yağmuruna benzer, aniden gelir ve bazen çok şiddetlenir. 1 ve 3 yaş arası çocuklar, öfke nöbetlerine çok yatkındır.