Kidokit Logo

Beyinde kablolaşma: Miyelinleşme

Beyinde Kablolaşma: Miyelinleşme

Çocuk, rahimde tüm yaşamda ihtiyaç duyulandan çok daha fazla nöron üretir.  Nöronlar aktivite ile desteklenmediği ya da sürekli olarak kullanılmadıklarında, doğum sonrası nöral budama gerçekleşir. Aktivitelerle desteklendiğinde ise miyelinleşme (kablolaşma) başlar. Yani bir kısmı yavaş yavaş yok olur.  Dil beyni iki yaşına kadar kelime haznesi oluşturmak üzere kabloludur.

Miyelinleşme nedir?

100 milyar nöronun her biri, birkaç bin ila 100.000 arasında diğer nöronla bağlantı kurar. Doğumda her nöronun bu özel bağlantı noktaları ya da sinapslerden ortalama 2,500 kadar yaptığı öngörülmektedir; iki ya da üç yaşında bağlantı sayısı 15,000 sinapse ulaşır; sonra yeniden budama adı verilen süreçte sinapsleri kaybetmeye başlar. Bağlantılar sadece kullanılmaları halinde canlı kalacaktır, aksi takdirde kaybolabilirler. Çocuklarımızın yaptığı her hareket, yeni dokundukları her farklı doku, aldıkları bir koku vb. duyuları vasıtasıyla deneyimledikleri her tecrübe bu tarz bağlantıların kurulmasını ya da pekiştirilmesini sağlar. Bu bağlantıların sağlamlaşması ve süreklilik kazanması ise tekrarlama yoluyla olmaktadır. İşte yapılan tekrarlar sonucu bu bağlantılar çevresindeki kablolaşma süreciyle bağlantıların sağlam ve korumalı hale gelmesi miyelinleşme sürecini ifade eder.

Şayet nöronları elektrik kaynakları, aralarındaki bağlantıları elektrik telleri ile farklı kaynakların birbirine bağlanarak bir şebeke oluşturması şeklinde düşünürsek, miyelinleşme bu tellerin birbirine zarar vermemesi ve uzun ömürlü olmaları için kabloların çevresini saran kablolaşma işlemine denilir. Böylece elektrik çarpmaları olmayacak, bağlantılar güvenli bir şekilde kullanılacaktır. Bu sürecin verimli geçebilmesi için çocuklarımızın bir konuda kendilerini geliştirip uzmanlaşma ihtiyacı duyduklarında istedikleri kadar tekrar yapabilmeleri büyük önem arz eder. Bu yüzdendir ki Montessori sınıf ortamlarında her çocuğun bireysel çalışması ön plandadır ve her çocuk kendi hazır bulunuşluğu ve öğrenme kapasitesine göre ilgi duyduğu materyallerle istediği kadar tekrar yapıp çalışma özgürlüğüne sahiptir.

Transmitterler

Her hücre, kimyasal transmitterler yoluyla elektrik akımları yayarak çalışır. Ve bu transmitterler hücre tarafından bu sürecin yürütülmesi için üretilip kullanılırlar. Bu, beynimizi vücudunuzun geri kalanına bağlayan karmaşık bir otoyol sistemi ya da yukarıda bahsettiğimiz gibi bir elektrik şebekesi gibi çalışır. Ayrıca beynin her bir kısmı bir çeşit uzmanlığa sahiptir. Tüm fonksiyonlar aslında birbirleriyle alakalıdır ve bir bölgede olan herhangi bir aksaklık diğer tümünü etkiler. Kısımlar bir görevin yerine getirilmesi gerektiğinde daima iletişim kurdukları için her görev mümkündür. (En üst düzeyde işbirliği vardır!)

Beyindeki milyarlarca ara bağlantı ve bunların aralarından geçen elektrik bir bilgisayarı andırır. Fakat bundan çok daha fazlası vardır, bilgisayar beynin görevlerini gerçekleştiremez.

Beynin çalışması, çevreden sürekli olarak gelen bilgilerin paylaşılması kanalıyla gerçekleşir. Çocuklarımız her şeyi özümserler. Beyin, sadece küçük bir kısmını kullanarak, sanat, müzik, bilim, kültür gibi insan medeniyetinin yapmış olduğu her şeyi üretmek için çalışmaktadır.

Bir yetişkin olarak bizlerin görevi, çocuklarımızın hayatlarının başlangıçlarından itibaren mümkün olan en iyi hazırlanmış ortamı sunmaktır.  Çocuk eğer daha duyumsal, bilişsel aktiviteler, uyarılarla tanışırsa, çok daha fazla beyin hücresi göreve çağrılacaktır. Böylece muazzam insan potansiyeli çok daha iyi bir şekilde gelişecektir. Çalışan zihin yaşamın ilk yılında iyi nitelik ve miktarda bilgi almak zorundadır. Dr. Maria Montessori, 2 yaşında bir çocuğun bile tam bir insan olduğunu ileri sürmektedir. Beynin çalışmasına dair detaylı bilgi edinmek için “Beynin çalışması” ve “Beynin çalışması ile ilgili bilinmesi gereken 5 şey”  başlıklı yazılarımızı okumanızı öneririz.

Yazan ve Derleyenler:

Dr. Gülay Kara, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Muayenehane Hekimi

Çocuk Gelişim Uzmanınız Kidokit

İlginizi çekebilecek diğer İçerikler

Ek Besinlere Geçiş

Ek gıdaya geçiş takvimi

Önemli Noktalar Anne sütünün verilmesinde bir sakınca yoksa ilk 6 ay boyunca sadece anne sütü önerilmektedir. Altıncı ay pek çok bebek için şayet öncesinde geçmediyseniz

10. Hafta Hamilelik

10. HAFTA SİZDE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER Öncelikle gebelikte 10. hafta dönemine girdiniz. İşiniz masa başı işiyse veya uzun süre ayakta kalınmasını gerektiriyorsa dikkat etmeniz gereken birkaç

Halka oyunu yapımı

Evde oynayabileceğiniz eğlenceli bir oyuna hazır mısınız? Plastik veya kağıt tabak, peçete rulolarıyla hazırlayacağımız halka oyunu adlı oyunu keşfetmek için videomuzu izleyebilirsiniz.

Kitap okuyan bebek

Bebeğinizin beyin yapısı ve sinir sistemi

Önemli Noktalar İnsan beyni eşsizdir ve sinir sistemimizin merkezidir. Gelişim süresince beynin büyüklüğünde devasa bir büyüme gerçekleşir. Sinir hücreleri, düşünce, duygu, davranış, hareket ve duyumu

Hamilelikte iş yaşamı

Hamilelikte çalışmak ve iş yaşamı

Önemli Noktalar • İşyerinin çalışma koşulları ne kadar ağır olursa olsun, her anne adayının yasal sınırlar kapsamında çalışma süresi üst sınırı, yasal izin ve istirahat

Ağlama krizine girmiş çocuk

Öfke nöbetleri

Önemli Noktalar Bu beklenmedik öfke ve ağlama krizileri, çocuğu iki yaşına yaklaşan pek çok anne babanın ortak sıkıntısıdır. Genellikle 1 ile 3 yaş arası görülen

Uyuyan bebek

0-12 ay bebek odası ve bakım alanı yaratmak

Önemli Noktalar 0-5 ayda bebeğinizin bakım köşesinde bir alt değiştirme ünitesi bir minik bebek küveti, malzemelerin durması gereken çekmece ya da raflar, kirlilerin atılabileceği bir

Kidokit Logo

Uygulamamızla Tanıştınız mı?

Kidokit Logo

Uygulamamızla Tanıştınız mı?

QR Kodu Taratın.
Uygulamayı Hemen İndirin!