Kidokit Logo

24. Hafta Hamilelik

Doktor kontrollerinize düzenli olarak gidiyor musunuz?

Artık gebelikte 24. hafta dönemine girdiniz. Doktorunuz size bu haftalarda “şeker yükleme” veya “şeker tarama testi” şeklinde bir test yapılmasını önerir. Hiçbir belirti vermeden de gelişen gestasyonel diyabet (gebelikte görülen şeker hastalığı, “gebelik şekeri”) 24-28. gebelik haftaları arasında yapılan iki farklı testle araştırma yaparlar. Diyabet açısından daha yüksek risk altında olanlara 100 gram glikoz yüklemesi ile OGTT adı verilen tanı koydurucu test, riski düşük olan anne adaylarına ise 50 gram glikoz ile PPG adı verilen tarama testi uygulanır. OGTT’de birer saat aralıklarla toplam dört kez kan şekeri ölçümü yapılırken PPG’de yalnızca 1. saat tokluk kan şekeri ölçtürürüz.

PPG nedir?

Bir şeker hastalığı tarama testidir. Bu testte kan şekeri yüksek çıkanlarda diyabet şüphesi doğduğundan esas tanı koydurucu OGTT testi uygulanır. PPG yapılması için tok veya aç olmanız önemli değildir. Şekerli suyu içtikten kanın alınacağı bir saat sonraya kadar hiçbir şey yiyip içmemelisiniz.


Gebelik dönemi idrar yolu enfeksiyonu gelişimine zemin hazırlar. Bunun önemli nedeni idrar yollarındaki düz kasların tüm düz kaslarda olduğu gibi gevşeme eğiliminde olmasıdır. Bu gevşemeye bağlı olarak akım az da olsa yavaşlar. Bununla beraber anne adayının az sıvı alması da bu tür enfeksiyonların gelişmesini kolaylaştırır.

İdrar yolu enfeksiyonları genellikle idrar yaparken yanma ve sık idrara çıkma şeklinde belirti verirler. Gebelik döneminde ise hiç bir belirti vermeyen “sinsi” idrar yolu enfeksiyonlarına sık rastlanır. Bu tür gizli enfeksiyonlar genellikle idrar kültürü incelemesiyle ortaya çıkarılırlar. Doktorunuz sizden böyle bir inceleme istemiş, gelen sonuca göre antibiyotik kullanmanızı önermişse bunu kabul etmelisiniz. Gizli idrar yolu enfeksiyonları erken doğum riskinin artmasına katkıda bulunurlar. Dahası tedavi edilmeyen gizli idrar yolu enfeksiyonları böbreklerde dahi enfeksiyon oluşmasına neden olarak daha ciddi sorunları beraberinde getirirler.

DOĞRUSUNU ÖĞRENELİM 

  • “7 aylık doğan çocuk yaşar, 8 aylık doğan yaşamaz!”
  • “5. aydan sonra ortaya çıkan mide ekşimeleri (bazıları bulantı da derler) bebeğin saçlandığının işaretidir!”
  • “Hamile kadın hayvanlara bakmamalıdır, bebeği o hayvana benzer!”
  • “Hamile kadın saç kestirmez, kestirirse bebeğinin ömrü kısalır!”
Yukarıdaki önermelerden hangileri doğrudur?
Cevap: hiçbiri

Zihnimiz bu önerilerin yanlış olduğunu “bastıra bastıra söylese de” gönlümüzün bir köşesi bunlara inanmakta direnir. Hurafe veya boş inanç dediğimiz etrafımızı saran bu tehlikeli bilgiler özellikle gebelik döneminde bizleri derinden etkilemeye devam eder.

Biz bilim insanları hurafeleri ele alırken hemen bir köşeye atmıyoruz. Öncelikle bu hurafenin nasıl çıktığını düşünüyor, sonra da hurafede gerçeklik payı olup olmadığını değerlendiriyoruz. Elbette bugünün “hurafesi” yarının bilimsel verisi de olacağını, “dünyanın yuvarlak olduğu” geçmiş zamanlar için bir hurafeydi ve bu düşünceye o zamanın insanları gülüyorlardı. Son zamanlarda yapılan bilimsel çalışmalar erken gebelik döneminde aşırı bulantıları olan anne adaylarının daha çok kız bebek doğurduklarını net olarak ortaya koymuş ve bir “hurafeyi” alıp “gerçeklik” mertebesine ulaştırmıştır. Bazı hurafelerde gerçeklik payı olmaktadır.

Şimdi de yukarıdaki ilk öneriye bakalım: sizce bundan 1000 yıl sonra bile olsa daha erken haftada doğmuş bir bebeğin yaşama ihtimali daha ileri haftada doğmuş bir bebeğe göre daha fazla olacak mi?

Hurafelerin önemli bir kısmı gülünç ve boş inançlar olarak kalmaya mahkumdurlar.

“İleride erkeklerin de çocuk doğurması söz konusu olacak” diyenler var…

Şimdi gülüyoruz, ama belki de gerçek olur bu düşünce.

Yoksa gerçek oldu mu?


24. HAFTA BEBEĞİNİZDE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER

Bebeğinizin kemik ve kas dokusu hızla gelişmeye devam ediyor. Bu da hareketlerin giderek güçleneceği anlamına gelir. Yiyeceklerle aldığınız kalsiyum özellikle bu gebelik haftalarından itibaren çok önemlidir. Bebeğiniz asla kalsiyumsuz kalmaz, ancak sizin kemiklerinizdeki depo yeterince kalsiyum almazsanız giderek azalır.

Düşünüyorum, öyleyse varım!

24. hafta gebelik seyri açısından bir dönüm noktası olarak kabul edilir.

Amerika, bu haftadan itibaren kanunen bebeği kendi hak ve özgürlüklerine sahip ayrı bir birey olarak görür.

Neden 24. hafta?

Bilimsel veriler bebeğin bu haftadan itibaren algılarının önemli bir kısmının geliştiğini ve bebeğin uyaranlara refleks değil, bilinçli cevap verdiğini göstermektedir. Yani bebek artık öğrenmeye, bilgileri hafızasında depolamaya ve “düşünerek mantıklı tepkiler vermeye” başlamıştır.


Bu haftanın sonunda bebeğinizin boyu yaklaşık 32 cm. ve ağırlığı yaklaşık 640 gram!


HAFTANIN ÖNERİSİ

Resimde bebeğin beyin dokusunun gelişimini görüyorsunuz.

10. haftadan 20. haftaya gelindiğinde kitlesel olarak ne kadar büyüdüğü bariz olarak görülüyor.

Esas değişiklik ise 20. haftadan 40. haftaya giden süreçteki kitlesel büyüme yanında, görünümündeki değişiklik. 20. haftadayken hiç kıvrımları olmayan beyin dokusu doğuma yakın zamanda yüzlerce kıvrım yaparak trilyonlarca hücreyi ve bunların uzantılarını barındırır hale geliyor.

Beyin hücrelerimiz birbirleriyle nörotransmitter adı verilen kimyasal maddelerle iletişimde bulunurlar.

Bu maddeler bir sinir ucundan diğer sinir ucuna geçerek bir sinir hücresinin mesajını diğerine iletirler.

Sinir hücreleri aynı anda çok sayıda sinir hücresiyle sinaps adı verilen yapılarla temas halindedir ve diğer sinir hücreleriyle bu temas sayesinde bizim hem otomatik işlevlerimiz (kalbimizin atması, organlarımızın çalışması gibi), hem de bilişsel işlevlerimiz (hatırlama, öğrenme, düşünme, duygulanım gibi) sağlanmış olur.

Öğrenme dediğimiz süreç aslında sinir hücreleri arasında yeni bağlantıların geliştirilmesinden başka bir şey değildir.

Doğduğumuzda sabit sayıda sinir hücresiyle doğarız ve bu sinir hücreleri ömürlerini tamamlayıp öldüklerinde yenileri oluşmaz.

Büyüdükçe “akıllanmak” var olan hücrelerin sayıca artmasıyla değil kitlece artmasıyla ve aralarındaki bağlantıların daha koordine hale gelmesiyle gerçekleşir. Yeni doğduğumuzda yeni alınmış bir bilgisayar gibiyizdir. Hayati programlar hariç, hiç bir program yüklenmemiştir ve bu nedenle doğduğumuzda işlevlerimiz sınırlıdır.

Bazı bilgisayarlar ise fabrikada yüklenmiş ekstradan yararlı programlarla gelirler ve daha kullanışlıdırlar. Yani bazı şeyleri fabrikada öğrenmiş olarak gelirler. Bilgisayarımıza yükleyeceğimiz programlar bizim kişiliğimizi ve amaçlarımızı yansıtır. Çocuklarımıza öğreteceklerimiz gibi… Zararlı programlar yüklediğimizde bilgisayarlarımızı formatlarız, ama ya çocuklarımızın yaşantıları?

Konumuz rahim içi olduğuna göre öncelikle şunu bilmeliyiz:

Öğrenmenin, duyguların ve diğer birçok bilişsel faaliyetin rahim içinde başladığına inanıyoruz. Nereden biliyoruz? Bebek annesinin sesine, babasının sesine tepki verir, demek ki onların seslerini öğrenmiştir ve seslerini duyunca mutlu olmaktadır.

Bebeğimiz henüz rahim içindeyken öğrenmeye başladığına göre bu, hisler de geliştirmeye başlamış anlamına gelmektedir. Doğmuş bebeğimizi iyi hissettirmek için neler yapıyorsak (ona sevgi göstermek, şefkatli olmak) aynısını doğmamış bebeğimize yapmaya hemen şimdiden başlamalıyız.

Annenin kendini iyi hissetmesi beyninde biyokimyasal bazı tepkimelere neden olur ve bu tepkimeler sonucunda onun kanına bazı maddeler geçer. Muhtemelen bu aynı maddeler plasenta yoluyla bebeğe geçtiğinde onda da benzer duygu durumları oluşturmaktadır. Bunun tersi de geçerli olduğundan anne adaylarının kendilerini iyi hissetmeleri, stresten uzak durmaları, kendi hoşlarına gidecek şeyleri yaptıklarında bunun biyokimyasal yolla bebekte de aynı durumu yaratacağını bilmeleri önemlidir.

Yine unutulmamalıdır ki zaman zaman yaşanan olumsuz duygular bebekte olumsuzluk yaratsa dahi sürekli olmadıkları sürece iz bırakmazlar. Beyin olumsuz duyguları unutma eğilimindedir.
Son söz: bebeğimizin zekasını rahim içindeyken geliştirir miyiz?

“Zeka”, tanımı tam olarak yapılamamış bir olgu olmasına karşın anne adayının sağlıklı bedeninde bebeğin genetik zemini üzerine inşa edilen eğitim olarak tarif eder. O halde cevap nedir? Çok kısıtlı olarak evet. Nasıl? Bunun için özel bir şeyler yapmaya gerek yok: beden sağlığımızı korumak, kendi genlerimize güvenmek, kendimizi iyi hissetmek için bir şeyler yapmak (böylece bebeğin de iyi hissetmesini sağlamak) yeterli olacaktır. “Beyin geliştirici müzik” denenir, ancak biz daha çok anne adayının kendini iyi hissedeceği “müziği” (müzik dışında da birçok şey kişiye kendini iyi hisseder) dinlemesini öneriyoruz. Bebeğin beyin hücreleri arasındaki koordinasyon henüz rahim içindeyken iyi kurulduğunda bunun onun ruhsal gelişimine katkıda bulunacağı görüşünü taşımaktayız.

Hamilelik dönemi, doğum ve doğum sonrası ile ilgili ayrıntılı bilgiler içeren bu bölümümüz Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Kağan Kocatepe tarafından hazırlanmaktadır.

Çocuk Gelişim Uzmanınız Kidokit

İlginizi çekebilecek diğer İçerikler

Çocuğuna Kitap Okuyan Anne

Reggio Emilia felsefesi

Önemli Noktalar İtalya’nın Emilia bölgesinde yaşayan anne-babalar ve İdealist bir öğretmen olan Loris Malaguzzi, çocuklarının daha iyi bir eğitim alabilmesi umuduyla yeni bir eğitim yaklaşımı

Bebeğini Öpen Anne ve Baba

Bebeklerde hıçkırık ve hapşırık

Önemli Noktalar • Hıçkırık karın boşluğu ile göğüs boşluğunu ayıran diyafram kasının kasılması ile oluşur, bu kasılma sonucunda ise ses telleri birbirine yaklaştığı için hıçkırık

Bebeği İle havuç yiyen anne

Yemek konusunda rol model olabilmek…

Önemli Noktalar Masada tüm ailenin birlikte olması ve yemek zamanlarının önemsenmesi düzenli yeme alışkanlığı açısından önemlidir. Protein yani et yemek, süt içmek bizi büyütüyor; karbonhidrat

18. Hafta Hamilelik

18. HAFTA SİZDE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER Artık gebelikte 18. hafta dönemine girdiniz. İkinci trimester, tansiyonunuzda muhtemelen hayat boyu en düşük değerlerle karşılaşacağınız dönemdir. Bebeğe giden kan

Vakit geçiren baba ve kız

Bebek taşımanın incelikleri

Önemli Noktalar Bebeklerde gelişim, ilk olarak baş ve boyun kaslarında başlar ve sonra üst bedenden alt bedene doğru gelişim devam eder. Bebeğinizi kaldırırken bir elinizle

Kızıyla oyun oynayan anne

Ebeveynlik tutumları

Okul öncesi eğitimi uzmanı Burcu Erdem Çakar ebeveynlik tutumları üzerine bilgilendiriyor.

Annesinin kucağında uyuyan bebek

Bebeklerde uyku

Önemli Noktalar Her bebek farklıdır ve önemli olan annenin bebeğini tanıması ve onun uyku ipuçlarını yakalamasıdır. Gece – gündüz döngüsünün oluşması için sabahları pencerenin açılıp

Doğa sevgisi ve çocuk

Koku, tat ve görsel duyu gelişimi

Önemli Noktalar Koku duyumuzda bozukluk olduğu zaman, genelde tat duyumuz da etkilenmektedir. Koku nedeniyle bazı gıdaları tüketememe,yemeklerde/gıdalarda aşırı seçici olma vb gibi belirtiler hipersensitive belirtilerdir.

Babasının kucağında uyuyan bebek

Demir eksikliği anemisi

Önemli Noktalar Anemi kanımızda oksijen taşıyan hemoglobin isimli proteinin çeşitli nedenlerle yetersiz yapılması durumudur. Çocuklarda en sık görülen kansızlık sebebi demir eksikliğidir ve demir eksikliği

Kidokit Logo

Uygulamamızla Tanıştınız mı?

Kidokit Logo

Uygulamamızla Tanıştınız mı?

QR Kodu Taratın.
Uygulamayı Hemen İndirin!