Kidokit Logo

Uyku

Annesi ile uzanan küçük bebek

Önemli Noktalar

Yenidoğan bebekler doğduktan sonra dünyaya adaptasyon döneminde uzun süreler uyurlar.

Bu dönemde bebekler günde 16-20 saat uyurlar. 3-4 saatlik uykuları 1-2 saatlik uyanıklık dönemleri takip eder. Anne sütü alan bebeklerde bu döngü mama alanlara göre biraz daha kısadır. Bu dönemde uyku döngüsü ise genellikle açlıkla ilişkilidir ve ışığın etkisi daha azdır. 2-3 ay civarı uykunun büyük kısmı geceye yoğunlaşır. Bu nedenle gece-gündüz ritminin oturması için bebeklerin gece beslenmeleri durumunda ortamın karanlık ve sessiz olmasına özen göstermelisiniz. Etrafı fazla aydınlatan gece lambaları kullanmalısınız.

 3-6 ay arası bebekler herhangi bir aracıya ihtiyaç göstermeden kendi kendilerine uyumayı öğrenir. Gece uyandıklarında da tekrar kendi kendilerine uykuya dalmayı öğrenirler. Bebeğin kısa uyanıklık dönemlerinde bebeğe aşırı duyarlı davranmak bebeğin tam uyanıklığa geçmesine neden olur. 6 aydan sonra uykunun REM/Non-REM periyodisitesinin başladığı ve bu döneme dek kendi kendine uykuya dalma becerisini geliştirmemiş bebeklerin gece uykuya dalmak için, ilk uzun gece uykusuna yatırırken ne yaptıysanız aynı şeyin tekrarlamanıza ihtiyaç duyarlar. Sallandıysa sallanacak, emzirildiyse emzirilecek vb.

 Bu nedenle 3-6 ay arası dönemde kendi kendine uyumasını sağlayacak “uyku rutini” olması önemlidir. Anne-babalar bu rutine dahil olmamalıdır. Uyku rutini bebeğin uyku saati geldiğinde uykuya hazırlanmasıyla başlar. Öyle ki bebek bu rutin sonunda uykuya dalacağını bilir. Karnı tok, altı temizken (banyo yaptırıp sonrasında masaj uygulamalısınız.) yatağına koymak, hep aynı uyku müziğini çalmak, bebeğin tercih edeceği bir “uyku arkadaşı”nı yanında bulundurmak gibi bir rutin kurmalısınız. Çocuğun sakinleşmesine imkan vermek için fiziksel aktiviteler uyku zamanından 1-2 saat önce bitmelidir.

Her bebek farklıdır.

 Önemli olan annenin bebeğini tanıması ve onun uyku ipuçlarını yakalamasıdır. Gece-gündüz döngüsünün oluşması için sabahları pencerenin açılıp içeriye ses, ışık ve temiz hava girmesini sağlamalısınız. Gün içerisinde yapılan fiziksel etkinlikler ve açık havaya çıkması da bebeğin uyku düzenine katkısı olur.

Uykusunun geldiğinin işaretlerini veren, altı temiz ve karnı tok bebeğin kendi başına uykuya dalması için yatağına yatırın. Anne sütü alıp memede uyuyan bebekler dışında bebeğin yatağına uyumak üzereyken bırakmak amaçlanır. Uykuya geçiş için sallama, emme gibi yöntemlerin kullanmamanızı öneririz. Aksi halde bebek gece 1.5-2 saat aralıklarla uykusu her yüzeyselleştiğinde aynı davranışını tekrarlamanızı bekleyecektir. Bebekler mümkün olduğunca uzun uykuya dalacakları yerde uyutulmalıdır. Örneğin salonda uyutup odasına taşınan bebek gece uykusu hafiflediği zaman uyuttuğunuz yerden farklı bir ortamda olduğunu anlar ve etrafı inceler, uykusu açılır.

Bebeklerde uyku sorunlarında davranışsal müdahaleler genellikle altı aydan sonra önerilir. 

Bu konuda önerilen ilk yöntemde yatağa uyuması için konan bebek ağladığı zaman kucağa alınmaz. Ağlamayı tamamen görmezden gelmek. Ebeveyn ilgisi yani ödül ortadan kalkar. Bu yöntemi etkili bir yöntem olarak kabul ederiz. Bununla birlikte anne-babalar tarafından genellikle tercih edilmez.

Kontrollü ağlama olarak da adlandırdığımız Ferber yönteminde ise bebeğin ağlamaları giderek artan belirli sürelerde görmezden geliriz. Bu yöntemin amacı da bebeğin uykusu geldiğinde bağımsız olarak (emme, sallama, biberon kullanımı vb. olmadan) uykuya dalmasıdır. Önce 2, sonra 5, sonra 10 dakika aralıklarla bebeğin yanına girmelisiniz. Ebeveyn ilgisi kısa ve sıkıcı olmalı, uyku reddini pekiştirecek ışıkları açma, oyun oynama gibi davranışlardan kaçınmalısınız. Ağlamaların ilk birkaç günde artacağını, çocuğun sınırları zorlayacağını unutmamalısınız. Ağlama süresi uzayınca vazgeçip çocuğu yatağa almak, çocuğa ağlamanın şiddetini arttırdığında istediğini elde edeceği mesajını verir. Yöntem süresince kararlı ve tutarlı davranmak önemlidir. Bu nedenle her iki ebeveyn için de uygun zamanı seçmelisiniz. Gece az uyuyan bebeğin gündüz uyuma süresini arttırmamalısınız.

Aynı yöntemin farklı bir uygulamasında ebeveyn odadan yavaş yavaş çıkar.

Önce yavaş yavaş yataktan uzaklaşır, daha sonra odadan çıkar. Bazı ebeveynler uyku eğitiminin ilk haftasında bebeğin odasında ayrı bir yatakta yatıp ağlamaları görmezden gelme yöntemini kullanırlar. Diğer bir uygulamada da ebeveyn bebeğin yatağında veya yatağın yanındaki sandalyede oturur. Ve giderek ortamdan çıkar.

Gece sürekli aynı saatte uyanan çocuklarda çocuğun  beklenen uyanma zamanından 10-15 dakika önce uyandırılması önerilir. Planlanmış uyandırmalar arası süre giderek uzatılarak bu davranışın bitmesi beklenir. Bu yöntemin uzun zaman alacağı akılda tutulmalıdır.

Bazı kaynaklarda bebeğin yatağının yanında oturup her ağladığında kucağa alıp kısa süre içinde sakinleştirip tekrar yatağa yatırıp üzerini örtmek olarak özetlenen “yatır/kaldır” yöntemi de önerilmektedir. Bu yöntemde bebek hem yalnız olmadığını bilir hem de kendi kendine uyuması gerektiğini öğrenir.

Bebeğin yaşamının ilk yılındaki gece uyanmalarının ve anneye ihtiyacının sorun olup olmadığını tartışan ekoller unutulmamalıdır. Uykusunu iyi alan annelerin aslında bebekleri yanı başında emziren anneler olduğunun gösterilmesi ‘breastsleeping’ kavramını gündeme getirmiştir. Annenin bebekle birlikte yatmasının gece emzirmelerini ve emzirme süresini artırdığı ileri sürülmektedir.

Yazan ve Derleyenler:

Dr. Gülay Kara, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Muayenehane Hekimi

Çocuk Gelişim Uzmanınız Kidokit

İlginizi çekebilecek diğer İçerikler

İlk anne sütünü tadan bebek

Kolostrum nedir

Önemli Noktalar Doğumdan hemen sonra ilk üç gün içinde gelen ve kolostrum olarak adlandırılan süt özel bir yapıya sahiptir ve bu sıvıda otuzdan fazla madde

Ağlayan minik bebek

Kabızlık

Önemli Noktalar Çocuk yaş grubunda kabızlık haftada 3’ten az dışkı yapma, dışkılama sırasında zorlanma, ağrı, dışkıya bulaşık kan varlığı vb. tanımlanabilir. 1-4 hafta arası akut,

Kİtap okuyan çocuk

3 yaş dönemi ile birlikte sizi ne bekler?

3 yaşından itibaren oyun çağına giren çocuklar, motor becerilerinin gelişmesi, güven ve özerklik duygularının artması ile daha önce keşfettikleri çevrelerinde artık egemenlik kurmaya başlarlar. Özellikle

Bebeğini emziren anne

Emzirmenin süresi

Önemli Noktalar Anne sütünün ve emzirmenin; çocuğun sağlığına, beslenmesine, gelişimine pek çok yararı olduğu gibi çocuğun psikolojik ve zekâ gelişimine de önemli ölçüde katkısı olduğu

Çocuklarda Bağımsızlık ve Önemi

Çocuklarda bağımsızlık ve önemi

Önemli Noktalar İnsanlar 100 milyar nöronla doğar ve nöronların her biri potansiyel özellikleriyle beraber gelirler. Yetişkin olarak bizlerin görevi çocuklarımızın bağımsız olması için araçlar sağlamak,

Resim yapan kız çocuğu

Bebek/çocuk odasında renk seçimi

Önemli Noktalar Boya seçimi çocuk odası düzenlenirken önemli konulardan biri olabiliyor. Bebeğinizin/çocuğunuzun odasını boyatırken gözlerini yormayacak, olumlu etkisi ve sakinleştirici etkiye sahip olan pastel renkler

Kar küresi yapımı

Kar kürelerini hazır almak yerine evde çocuklarla yapmaya ne dersiniz? Kar küresi yapımı oldukça basit. Hem yaparken hem de yaptıktan sonra oynayacağınız, dostlarınıza hediye edebileceğiniz

Annesinin kucağında uyuyan bebek

Doğum sonrası zaman ve anne bebek bağı

Önemli Noktalar • Bebeğiniz doğduktan sonra onu hemen göğsünüze koymalısınız; ten temasını hissetmek, yeni dünyaya doğuvermiş bebeğiniz ve sizin için çok önemlidir. • Yeni bebekler

Ateş

 Ateş

Önemli Noktalar • Ateş, bir savunma mekanizmasıdır ve vücut mikroorganizmalara karşı kendini ısıtarak savunma yanıtı verir. • Mikrop varlığında el ve ayaklardaki damarlar büzülerek ısı

Kidokit Logo

Uygulamamızla Tanıştınız mı?

Kidokit Logo

Uygulamamızla Tanıştınız mı?

QR Kodu Taratın.
Uygulamayı Hemen İndirin!