Çocuklara görgü ve nezaket kurallarını nasıl öğretiriz?

Önemli Noktalar

Çocuklarımızın kendi ortamında daha rahat olması için okul öncesi dönemde küçük öğretilerle sosyal yapıları bilmesi ve özümsemesi gerekir. Görgü ve nezaketi çocuklarımıza öğretmek, etrafındakilerin farkındalığını ve duyarlılığını geliştirmesi için gerekli olan kelime, eylem ve adımları öğretmek anlamına gelir. Bu da çocuklarımıza sosyal yapısında daha iyi bir yönelim duygusu verir. 3 yaş, görgü ve nezakete ilişkin öğretilere başlamak oldukça ideal bir zamanlamadır, nitekim daha öncesinde çocuklarımız henüz öğretilerdeki soyut dokunuşları özümseyebilecek bilinçte değildir. Ancak 3-6 yaş arasında bizi daha çok anlamaya başlarlar ve yeni bir şey denemeye isteklidirler. Bu yaşlarda öğrenilen davranış kalıpları daha sonra daha kolay özümsenecek ve içselleşecek; böylece çocuklarımızın kişiliklerinin bir parçası olacaktır. Çocuklarımıza vereceğimiz nezaket öğretileri hem onların toplum içerisinde daha kolay yer edinmelerini hem de çevreyle ilişkilerinde daha net bir anlayışa sahip olmasını sağlar. Çocuklara doğru kelimeleri, hassas hareketleri ve adımları vermek biz yetişkinlerin görevidir. Aslında bu öğretilerin kalıcı olarak öğretilmesi, söylenerek ve gösterilerek yapılmaktan ziyade ancak doğru davranış örnekleri ve rol modellikle olabilir. Yine de bazı konularda konuşmak ve ara ara minik dersler vermek de önemlidir. Bunlar doğru davranış modellemeleri ile birleştiğinde çocuğunuz gerçekten bu davranışları tekrar etmeye ve hayatının ve kişiliğinin bir parçası haline getirmeye başlayacaktır. Çocuklarımıza nezaket kurallarını ve davranış örneklerini gösterdiğimizde kendi ortamında nasıl davranacağını, kelime dağarcığını nasıl ve ne zaman kullanacağını daha sonra bunu yaşamına nasıl entegre edeceğini bilir ve yaşamını bu şekliyle yaşadığında onun için daha keyifli hale getireceğini görebilir. Bizlere nazik olan kişilere bizim de daha nazik davranma eğilimimiz vardır. Aynı şekilde nezaket kurallarını hiçe sayan bir kişi ile karşılaştığımızda o kişi ile sosyal iletişimimizin fazla olmasını istemeyiz. Çocuklarımızın sosyal ve toplum tarafından sevilen ve kabul edilen kişiler olmasını istediğimize göre bu kabullenmenin en önemli yapı taşlarından biri olan nezaket kurallarını onlara öğretmemiz gerekir. Gelin şimdi bu yaşlarda çocuklarımıza hangi konularda ne tür örnekler verebileceğimize değinelim: Sorulara nasıl karşılık verileceğini öğrenmek!. “Merhaba, nasılsınız?” “İyiyim, siz nasılsınız?” gibi. Bir şey rica ettiğimizde lütfen demek Nasıl soru sorulacağını öğrenmek Teşekkür etmeyi bilmek Özür dileyebilmek Yardım etmek Kendimizden küçüklere ve büyüklere nasıl davranmamız gerektiğini bilmek Özel günleri kutlama alışkanlıkları geliştirmek Hediye almayı ve paylaşmayı bilmek Ödünç almak veya kullanmak istediğiniz bir şeyi istemek ve de rica etmek; başkalarından herhangi bir şeyi izinsiz almamak Birisi konuşurken onu dinlemek, sözünü kesmemek Telefon görgü kuralları Ayakkabı görgü kuralları (İçeri ve dışarıda giyilecek ayakkabılar; nerede kullanılacağı, temizlikleri vs) Yemek saatinde masa görgü kuralları Oyun oynarken başkalarının zarar görmediğinden emin olmak Bir iş yaparken ya da oyun oynarken çok dağınık olmamak ve işimiz bitince toplamayı bilmek Sıra beklemek Aynı zamanda kapıdan geçmeye çalışırken ne yapmamız gerektiği Birisine ya da birisinin malzemelerine çarparsak ne yapacağımız Düşen ya da zor durumda olan birisine yardım etmek Başkalarını nasıl dinleyeceğimizi öğretmek Kalem, sabun, tuvalet kağıdı vb. tüketim malzemelerini kullanırken nelere dikkat etmek Yaşam alanlarımızı temiz tutmak Kapalı bir kapıya girmeden önce kapıyı çalmak. Bir koridorda nasıl yürüneceğini göstermek Sessiz olabilmeyi öğrenmek Müze, hastane, okul vb. alanlarda nasıl hareket etmemiz gerektiğini öğrenmek Bize yapılmasını istemediğimiz şeyleri başkalarına yapmamak Bizi üzebilecek sözleri başkalarına söylememek Kavga etmemek, başkalarına zarar vermemek Alay etmemek, herkesi olduğu gibi kabul edebilmek Bu liste sizin genel yaşam şeklinize bağlı olarak uzayabilir. Bazı maddeler şu an için erken ya da belki sizin kabul sınırlarınızda katı gelebilir. Önemli olan çocuklarımıza bir toplum içerisinde yaşamanın kurallarını “iyi birer örnek olarak” ve “neyi neden yaptığımızı” anlatarak aktarabilmektir. Çocuklarımıza empati kurabilmeyi öğretebilmektir. Hangi öğreti için hangi zamanın doğru olduğu konusunda sizin gözlemleriniz ve hazır bulunuşluğa dair tespitleriniz daha önemlidir. Çocuğunuzu farklı yerlere götürmek, onunla gezmek, bu geziler ve farklı sosyalleşme çabaları esnasında hem kendi mutluluğumuzu hem de başkalarının huzurunu ön planda tutmak, kendi keyfimiz için başkalarını rahatsız etmeden belli sınırlar içerisinde mutlu olmanın şartlarını öğretmek, paylaşmanın ya da farklı canlılara yardımcı olmanın )ya da en azından onları incitmemenin) güzelliğini öğretmek gibi alışkanlıkların tohumlarını bu yaşlardan atmak ileride hayatı sizin için de çocuğunuz için de çok rahatlatacaktır. Yazan: Funda Güngör Akpınar, Montessori Eğitmeni, Ass. Montessori Internationale Kidokit Kurucu Ortağı ve Özel Mutlu Panda Anaokulu Kurucusu

Çocuk Gelişim Uzmanınız Kidokit

İlginizi çekebilecek diğer İçerikler

Beynin Çalışması

Önemli Noktalar İnsan beyni eşsizdir ve doğum öncesi dönemde, beynin gelişimi ve büyümesi vücudun geri kalanıyla karşılaştırıldığında muazzamdır. Sinir hücreleri, düşünce, duygu, davranış, hareket ve

Bebeklerde uyku

Önemli Noktalar Her bebek farklıdır ve önemli olan annenin bebeğini tanıması ve onun uyku ipuçlarını yakalamasıdır. Gece – gündüz döngüsünün oluşması için sabahları pencerenin açılıp

Bebeğinizin cilt bakımı

Önemli Noktalar Bebeğinizin altını sık değiştirmeniz, nemli kalmamasına özen göstermeniz ve bebekler için üretilen (kimyasal içermeyen) kremlerden kullanmanız faydalı olur. Bebeğinizin cildi çok kuru ise

Çiğ badem sütü

Önemli Noktalar Çiğ badem sütü, çocuklarınız için evde hazırlayabileceğiniz çok sağlıklı bir içecek. Her gün taze süt yapmak yerine birkaç günlük süt hazırlamak istenirse de

Gece korkuları (Gece terörü)

Önemli Noktalar Gece korkuları, başka bir deyişle gece terörü, genellikle, 4 ile 12 yaş aralığında görülen bir uyku rahatsızlığıdır. Gece terörü, derin uyku sırasında korkular

Gebelikte kanama neden olur ve ne yapılır?

Önemli Noktalar • Gebelikte kanama sıklıkla meydana gelen ve çoğunlukla sorun teşkil etmeyen bir durumdur ancak gebeliğin hangi haftasında meydana gelirse gelsin vajinal kanama mutlaka

Tuvalet eğitimi

Önemli Noktalar Düzenli bağırsak hareketleri olması, basit komutları anlayıp yapmak, Bağımsızlık göstermek, “hayır” diyebilmek vb. gibi belirtiler çocukların tuvalet eğitimine hazır olduğunu gösteren bazı belirtilerdir.

Çocuklara sorumluluk duygusu kazandırmak

Önemli Noktalar Sorumluluk, çocuğun kendisine verilen görevleri yerine getirmesi, yaptığı bir davranışın olumlu ya da olumsuz sonuçlarını kabullenmesi ve başkalarına saygı göstermesidir. Çocuğunuza sorumluluk bilinci